W polskim systemie prawnym umowę możemy zawrzeć w formie pisemnej, ustnej (w niektórych kontekstach nawet dorozumianej) albo w postaci aktu notarialnego. Forma aktu notarialnego zastrzeżona jest dla niektórych czynności prawnych (dla przykładu przeniesienia własności nieruchomości czy pełnomocnictwo do dokonania tejże czynności w czyimś imieniu) dla ich skuteczności, choć strony mogą zdecydować się zawrzeć dowolną umowę w tej formie. Przyjęło się, że akt notarialny tłumaczony jest na język angielski jako notarial deed. A w jaki sposób deed funkcjonuje w systemie common law?
System prawa zwyczajowego tradycyjnie wyróżnia dwa rodzaje umów – simple contracts (contracts under hand) oraz deeds (contracts under seal). Różnica pomiędzy nimi leży w sposobie ich zawarcia oraz podjęcia kroków prawnych w razie naruszenia ich postanowień. Poza naszymi rozważaniami pozostaną agreement i contract, które co do zasady mają tożsame znaczenie.
W Zjednoczonym Królestwie i innych państwach systemu common law umowy w głównej mierze zawiera się jako umowy zwykłe, proste (simple contracts). Tego typu umowa nie wymaga poświadczenia podpisów stron przez świadków – może być zawarta jedynie w obecności stron umowy i przez nich podpisana. Taka umowa zaczyna obowiązywać od daty ustalonej przez strony. Ponadto simple contract dla swej ważności wymaga spełnienia wszystkich przesłanek dla umowy wiążącej, a mianowicie oferty, przyjęcia, świadczenia i zamiaru nawiązania stosunku prawnego (offer, acceptance, consideration and intention).
Niektóre rodzaje umów muszą jednak być sporządzone w formie kwalifikowanej(executed as a deed), aby były skuteczne i wiążące, co wymaga poświadczenia podpisów stron przez świadków. Deed nie różni się formą od umowy zwykłej (simple contract), ale dzięki specyficznym dla tego instrumentu prawnego sformułowaniom jasnym staje się, że zamiarem stron jest jej zawarcie w formie deed. Tego rodzaju umowa nie wymaga wymiany świadczeń dla zachowania swej ważności (np. w systemie common law umowa darowizny wymaga zawarcia w formie deed z uwagi na brak świadczenia jednej strony). Ustawowy termin przedawnienia roszczeń w przypadku zawartej umowy – deed – zostaje przedłużony z 6 do 12 lat, co daje poszkodowanej stronie znacznie dłuższy okres na dochodzenie roszczeń.
Niektóre umowy w systemie prawa zwyczajowego muszą być zgodnie z prawem sporządzane jako deed, np. umowy przeniesienia własności nieruchomości czy pełnomocnictwa. Co ważne, jeśli naszym zamiarem jest zawarcie umowy w formie kwalifikowanej – deed – nasz dokument musi zawierać kluczowe słowa: „signed as a deed and delivered”, podpis stron (odręczny, tuszem) oraz podpis świadków (niekoniecznie notariusza, jak w naszym systemie).
Jasnym zatem jest, dlaczego przyjęło się tłumaczenie dobrze nam znanych aktów notarialnych – kwalifikowanej formy umowy, poświadczonej podpisem i odbiciem pieczęci świadka (notariusza), które mogą być jednostronną czynnością prawną jako notarial deed – it just makes sense!