Holiday season in its fullest, so why not delve into the absorbing topic of time off work!
W języku polskim nie mamy problemu z rozróżnieniem i zrozumieniem terminów wakacje, urlop, dni wolne od pracy. Język angielski niczemu nie ustępuje naszym rodzimym rozwiązaniom, niestety wprowadzając u nie-rodzimych użytkowników języka pewne zakłopotanie. Nasza konsternacja nabiera na sile, gdy zestawimy obok siebie dobrze nam znane holiday i vacation i zauważymy, że choć to ten sam język angielski, to jednak musimy spojrzeć na ten temat z dwóch perspektyw – brytyjskiej i amerykańskiej.
Statutory leave and time off
Taki nagłówek pojawia się w sekcji poświęconej urlopom i dniom wolnym od pracy na brytyjskiej stronie rządowej poświęconej prawu pracy. A co z dobrze nam znanym holiday? Rozkładanie tego niełatwego tematu na czynniki pierwsze zacznijmy od najbardziej podstawowego pytania, które na pewnym etapie nauki towarzyszy każdemu – to w końcu holiday czy vacation?
Holiday vs vacation
To rozróżnienie ma charakter ściśle związany a danym krajem – najogólniej rzecz ujmując, Amerykanie myśląc o urlopie i wakacjach używają terminu vacation. Jest to czas wolny od pracy wykorzystywany na odpoczynek (Departament Pracy USA informuje na swojej stronie o wprowadzeniu na poziomie federalnym The Family and Medical Leave Act (FMLA), która to ustawa zapewnia niektórym grupom pracowników do 12 tygodni urlopu, bezpłatnego, ale z ochroną miejsca pracy, kwestia odpłatnego urlopu pozostawiona jest do ustaleń pomiędzy pracodawcą a pracownikiem). Vacation jest zatem ekwiwalentem językowym naszego polskiego urlopu – choć niestety bez zapewnionego ustawowo wynagrodzenia.
W kontekście urlopu, holiday jest terminem typowo brytyjskim – pracownicy mają holiday entitlement w wymiarze 5 tygodni I 6 dni, ale uwaga! Brytyjski urlop jest płatny 🙂
Oczywiście to nie koniec sprawy. Holiday ma swoje drugie dno, ale na szczęście Amerykanie są tutaj z Brytyjczykami on the same page i określają terminem holiday święta państwowe (dni ustawowo wolne od pracy), z tą może jedynie różnicą, że Amerykanie najczęściej mówią po prostu o holiday lub public holiday – Brytyjczycy zaś o bank holiday.
Is ‘leave’ an option?
Wspomniawszy już o podstawowym terminie, nie sposób pominąć bardzo istotnego w tym aspekcie terminu – leave. Termin ten pojawia się w większości określeń w brytyjskim systemie, które w Polsce jednolicie tytułujemy urlopem. W Legal English termin ten jest stosowany do tego rodzaju urlopu, który nie jest urlopem wypoczynkowym, choć z uwagi na konkretne przesłanki powstaje nasze uprawnienie do pobrania dni wolnych – zatwierdzonych ustawowo/przez pracodawcę, płatnych/bezpłatnych. Nie są to dni wykorzystywane w celach wypoczynkowych.
Przykłady prosto z wysp:
- Maternity leave – urlop macierzyński
- Paternity leave – urlop ojcowski
- Unpaid parental leave – urlop wychowawczy
- Statutory Adoption Leave – urlop adopcyjny (tytułem przysposobienia dziecka)
- Parental Bereavement Leave – urlop okolicznościowy związany ze śmiercią dziecka poniżej 18 roku życia lub urodzenia dziecka martwego
- Sick leave – urlop chorobowy
Termin ten funkcjonuje w zbliżony sposób w USA, gdzie spotkamy np. funeral leave, personal leave czy sick leave (z tą różnicą jednak, że standardowo dni, w których nie świadczymy pracy na rzecz naszego pracodawcy są dniami bez wynagrodzenia).
Aby nieco zamieszać w tym poukładanym już rozróżnieniu dodajmy jeszcze time off. Najogólniej termin ten oznacza czas wolny od pracy, więc w kontekście powyższych możemy użyć go, gdy przebywamy na vacation, holiday, czy w związku z bank holiday. Jest on najogólniejszym i najbardziej neutralnym terminem w naszym zestawieniu, a analizując przykłady poniżej można wyciągnąć wspólny mianownik dla tego rodzaju dnia wolnego – jest on oczywiście zatwierdzony przez pracodawcę, nieobecność jest krótkoterminowa, a często dotyczy zwolnienia pracownika ze świadczenia pracy w określonych kontekstach, o których mówi ustawa. Wielka Brytania wyróżnia następujące:
- Time off work for public duties – zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w związku z pełnieniem funkcji publicznych
- Time off for magistrate duty – zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w związku z pełnieniem obowiązków sędziego pokoju (13 dni rocznie)
- Time off for jury service – zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w związku z powołaniem do zasiadania w ławie przysięgłych
Wniosek? Wszystkie terminy to w zasadzie urlop, jednak w zależności od kontekstu dobór właściwego terminu będzie kluczowy 🙂
Happy Holidays!