Większość z osób używających w swoim codziennym życiu spotyka termin responsibility i doskonale zna jego użycie. Responsibility, czyli odpowiedzialność może jednak przybrać inną formę w Legal English – and here’s why:
Responsibility
rozumiana jest jako odpowiedzialność w najszerszym rozumieniu tego słowa. Zakreśla obowiązek danej osoby, zakres jej działania czy odpowiedzialność za powierzone zadania w ramach struktury organizacyjnej. Niewywiązanie się z odpowiedzialności określonej jako responsibility niekoniecznie prowadzi do konsekwencji prawnych.
Przykładowe użycie tego terminu przedstawione jest poniżej:
It is the manager’s responsibility to supervise the staff.
→ obowiązek kierownika wynikający z zakresu jego zadań
Parents have a responsibility to care for their children.
→ obowiązek, a jednocześnie odpowiedzialność rodzicielska
Liability
jest terminem nieodzownie połączonym z językiem prawnym. Liability to rodzaj odpowiedzialności prawnej, z którą łączy się ponoszenie konsekwencji prawnych w przypadku naruszenia – może również prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej. Jest to termin, który spotkamy w dokumentach dotyczących odszkodowań, deliktów, ale także w zakresie odpowiedzialności cywilnej czy wynikającej z zawartej umowy.
Przykładowe użycie tego terminu przedstawione jest poniżej:
The contract limits the supplier’s liability.
→ odpowiedzialność wynikająca z umowy
The court found the defendant liable for negligence.
→ odpowiedzialność za czyn w świetle prawa
The supplier shall not accept any liability for indirect losses.
→ brak odpowiedzialności (w tym finansowej) za straty pośrednie
Najogólniej rzecz ujmując, liability zakłada odpowiedzialność w sensie ogólnym – responsibility, choć responsibility nie zawsze prowadzi do odpowiedzialności w świetle prawa.
Spójrzmy na przykład, w którym oba te terminy zestawione są w jednym zdaniu:
The employee is responsible for data security, but the company may be liable for a data breach.
→ pracownik co prawda odpowiada za bezpieczeństwo danych w ramach zakresu swoich obowiązków, jednak za naruszenie ochrony danych odpowiedzialność w świetle prawa może ponosić spółka (łącznie z konsekwencjami).
Typowe kolokacje z liability, które warto znać:
1. Limitation of liability – ograniczenie odpowiedzialności. Częste postanowienie umowne, w którym strony ustalają maksymalny poziom odpowiedzialności.
2. Cap on liability – (górny) limit odpowiedzialności. Często pojawia się w tej samej klauzuli co limitation of liability, a oznacza maksymalną kwotę, do której strona może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą.
3. Exclusion of liability – wyłączenie odpowiedzialności. Postanowienie całkowicie wyłączające odpowiedzialność za określone zdarzenia
4. Joint and several liability – odpowiedzialność solidarna
5. Strict liability – odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a zatem niezależna od winy.
6. Civil liability – odpowiedzialność cywilna
7. Contractual liability – odpowiedzialność wynikająca z umowy. Odpowiedzialność wynikająca z naruszenia postanowień umownych.
8. Tort liability – odpowiedzialność deliktowa (za czyn niedozwolony)
9. Unlimited liability – odpowiedzialność nieograniczona